Wpływ diety i sportu na nasze życie

 

Styl życia, czym jest i czy wszyscy wiedzą co tak naprawdę kryje się pod tym pojęciem?

Styl życia to sposób odżywiania się i aktywność fizyczna. To właśnie one w połowie decydują o naszym zdrowiu. Według statystyk Światowej Organizacji Zdrowia (ang. WHO) racjonalne odżywianie aż o 20% podnosi wydajność pracy. Aktywność fizyczna ma istotny wpływ na naszą kondycję psychofizyczną, a w tym również na umiejętność radzenie sobie ze stresogennymi czynnikami dnia codziennego.

Ćwiczenia fizyczne lekarstwem na ciało i umysł. Przez ostatnich kilka dekad dla wielu osób aktywność fizyczna stała się bardzo ważną częścią  życia. Powód: zwiększona ilości zachorowań na choroby cywilizacyjne w społeczeństwie, między innymi: na raka, cukrzycę, artretyzm, choroby układu krążenia, osteoporozę, otyłość oraz  choroby psychiczne. Ci, którzy zdecydują się na zdrowszy tryb życia, mogą się cieszyć zmniejszonym prawdopodobieństwem przedwczesnego zgonu, lepszym samopoczuciem oraz wyglądem. Oczywiście musimy uwzględnić tu także nasze cechy dziedziczne, bo u  wszystkich z nas działają pewne czynniki genetyczne, które będą wpływać na nasze ogólne zdrowie. Niezależnie od cech dziedziczonych,  zdrowy styl życia jest niezwykle ważny, by zapobiec zachorowaniom oraz pogorszeniu ogólnego stanu zdrowia.

Z medycznego punktu widzenia wiemy, że sport wpływa na wzrost liczby neurotransmiterów, czyli substancji, które pośredniczą w przekazie impulsów między komórkami nerwowymi. W przypadku aktywności fizycznej wzrasta wydzielanie się endorfin oraz serotoniny. Endorfiny to substancje, uśmierzające ból. Serotonina natomiast odpowiada za uczucie szczęścia. Na sposób naszego odżywiania oraz chęć i motywację do aktywności fizycznej mocno wpływają czynniki psychologiczne. Wiele osób je niezdrowo i zbyt duże ilości pod wpływem przeżywiania negatywnych emocji.W okresie przeżywania trudnych emocji, stresu motywacja do uprawiania sportu spada,  a często przy tym występuje  uczucie permanentnego zmęczenia.

Psychologowie twierdzą, że ćwiczenia fizyczne wpływają również na postrzeganie własnej osoby pomagając w wypracowywaniu pewności siebie. Aktywność sportowa posiada również bardzo ważny wpływ społeczny, dzięki ćwiczeniom w grupie na zajęciach fitness lub spotkaniom na siłowni Tym samym mamy możliwość poznawania ludzi, wspierania oraz otrzymywania wsparcia i motywacji od innych.

Naukowcy dowodzą także, że aktywność sportowa wpływa korzystnie podczas leczenia stanów depresyjnych. Według badań przeprowadzonych w 2000 roku przez Paluska i Schwenk najbardziej skuteczne są ćwiczenia aerobowe, rozciągające oraz stretching. Ważna jest jednak systematyczność. Sama aktywność nie wyleczy nas z depresji, ale będzie mieć działania wspierające oraz profilaktyczne dla osób, które miewają zaburzenia nastroju.

Skąd wziąć energię i siłę. Odpowiednia ilość energii, czyli kalorii, jakie codziennie dostarczamy zapewnia nam możliwość wykonywania codziennych czynności, takich na przykład jak praca. Najważniejsza jednak jest jakość dostarczanej energii, czyli to co jemy. Na świecie znanych jest kilkadziesiąt tysięcy rożnych diet, a ich liczba stale rośnie.  Z uwagi na to, że bardzo często diety ulegają aktualnym trendom, samo słowo budzi już często: poczucie straty, walki, poświęcenia i zmęczenia z powodu obniżonej kaloryczności. Tymczasem zdrowa dieta to po prostu racjonalne odżywianie. Pod tym pojęciem kryje się m.in. „piramida zdrowego odżywiania”, zalecenia opracowane dla populacji polskiej przez Instytut Żywienia  i Żywności w Warszawie oraz indywidualne potrzeby organizmu. Zatem zdrowy styl życia to zdrowa dieta – kolorowa dieta. Żywność ma określony kolor z uwagi na zawarte w niej związki fito odżywcze. Dlatego im bardziej kolorowa jest dieta, tym korzystniejszy ma wpływ na nasze zdrowie, poprzez zawartość  składników odżywczych. Im więcej kolorów w diecie, tym więcej witamin i minerałów niezbędnych do codziennego aktywnego i przyjemnego funkcjonowania. Kolory   chronią nasze komórki (a dokładnie DNA) przed uszkodzeniem, co oznacza, że możemy być bardziej zdrowi i czuć się każdego dnia lepiej. W takim razie, w jaki sposób podejść do diety, żeby podnosiła poziom energii i sił witalnych? Po pierwsze budulec, czyli białka. Odpowiednia ilość białek zwierzęcych oraz roślinnych zapewnia organizmowi niezbędny budulec pozwalający na produkcję hormonów, enzymów, włókien mięśniowych itd. Gdy białka są wchłaniane, do mózgu wysyłany jest sygnał zmniejszenia głodu. Kolejną zaletą białek jest fakt, iż podwyższają metabolizm spoczynkowy, utrzymując jednocześnie masę mięśniową. W miarę postępu procesu starzenia się, masa mięśniowa bez odpowiedniej ilości ćwiczeń ulega zmniejszeniu, a więc kluczowym elementem utrzymania dobrej kondycji jest spalanie tłuszczy i utrzymanie metabolizmu na wysokim poziomie. Białka powodują także znacznie mniejsze wzrosty i spadki poziomu cukru oraz insuliny we krwi, a więc dzięki nim możemy uniknąć „nadmiarów i niedoborów cukru”, występujących po zjedzeniu słodyczy bez odpowiedniego spożycia białka. W komórkach mięśniowych zachodzi większe spalanie – czyli metabolizm – niż w komórkach tłuszczowych, a więc im większy stosunek mięśni do tłuszczu, tym szybszy jest nasz metabolizm. Tempo przemian metabolicznych wpływa na poziom naszej energii psychofizycznej. Paliwo, czyli węglowodany, które są źródłem energii dla naszego organizmu.  Energia uzyskana z tego źródła jest szybka i łatwo dostępna. Należy jednak pamiętać, że zbyt duża ilość węglowodanów może zaburzyć równowagę poziomu cukrów we krwi, co wpływa na wahania nastroju, powodując rozdrażnienie, zmęczenie oraz nieuzasadnioną złość. Tłuszcze nie takie groźne jak się wydaje. Pomagają w transporcie kluczowych składników odżywczych i również są cennym źródłem energii.  Ważne jest rodzaj spożywanych tłuszczów oraz ich optymalna ilość, aby nie powodować problemów z wagą. Dodajmy jeszcze błonnik oraz witaminy i minerały, które są nieodzowne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zatem wszystko to co dostarczamy naszemu organizmowi w postaci energii pożywienia ma ogromny wpływ na jakość naszego życia i lepszego funkcjonowania.

„Błędne koło” stylu życia?  W tym przypadku tak. Stres, permanentne zmęczenie, obniżony nastrój, wpływają bezpośrednio na naszą chęć do prowadzenia zdrowego trybu życia. Ciągły brak czasu powoduje, że jemy niezdrowo, albo za mało oraz nie uprawiamy żadnej aktywności sportowej. Nieodpowiednia dieta i ruch powodują z kolei, że czujemy się coraz gorzej, mamy coraz mniej energii i motywacji do działania. Dlatego, przerwanie „błędnego koło” lub po prostu wyjście z niego to jedyne rozwiązanie aby osiągnąć harmonię między ciałem a umysłem. Stopniowa zmiana nawyków żywieniowych na zdrowsze oraz aktywność spowodują, że jakość naszego życia będzie się z dnia na dzień podnosić. Bardzo szybko odczujemy jak ważnym elementem jest to, co spożywamy oraz to, ile ruchu dajemy swojemu organizmowi.

Paluska, S.A., & Schwenk, T.L. (2000). Physical activity and mental health: current concepts. Sports Med, 29(3), 167-80.

Autor: Adrianna Dąbrowska – psychodietetyk, Centrum Dietetyki i Sportu POLMED